پیش از پذیرش چک یا انجام یک معامله، بهتر است وضعیت مالی و سابقه پرداختهای طرف مقابل را بررسی کنید. یکی از راههای ارزیابی اعتبار مالی افراد، استعلام چکهای برگشتی آنها است. برای مثال اگر قصد دارید با استفاده از چک معاملهای انجام دهید، میتوانید با استفاده از سرویس استعلام چک برگشتی، سابقه چکهای صادرشدهی اشخاص را بررسی کنید. برای دریافت این گزارش در پلتفرم استعلام 24، صرفاً به کد ملی شخص صادرکنندهی چک نیاز دارید. گزارش استعلام چکهای برگشتی در کمتر از چند ثانیه نمایش داده میشود.
آموزش استعلام چک برگشتی
برای دریافت گزارش چکهای برگشتی در استعلام 24، فرایند پیچیدهای پیش روی شما نیست. برای دریافت این گزارش لازم است کد ملی صاحب چک یا طرف دوم معامله را در اختیار داشته باشید. با استفاده از همین اطلاعات میتوانید گزارش سامانه صیاد بانک مرکزی را دریافت کرده و سوابق چکهای برگشتی و صادرشدهی شخص را مشاهده کنید. مراحل دریافت این گزارش به شرح زیر است:
- در مرحله اول باید کد ملی صاحب چک را در کادر مشخص شده وارد کنید. سپس گزینه «ادامه» را بزنید.
- در صفحه بعدی پیام «استعلام چک برگشتی دریافت شد» نمایش داده میشود. در این مرحله باید کارمزد دریافت سرویس را پرداخت کنید. سپس روی دریافت نتیجه بزنید.
- برای پرداخت کارمزد سرویس استعلام چک برگشتی بهتر است ابتدا در استعلام 24 عضو شوید. این عضویت با وارد کردن شماره تلفن و کد تایید 4 رقمی انجام میشود. پس از آن میتوانید با استفاده از کیف پول این پلتفرم یا درگاه بانکی پرداخت کارمزد را انجام دهید. هزینه این سرویس برای هر استعلام 25 هزار تومان است.
- پس از پرداخت هزینه سرویس، گزینه «دریافت نتیجه» را انتخاب کنید. گزارش چکهای برگشتی پس از آن برای شما نمایش داده خواهد شد.
نکته مهم اینکه گزارش استعلام چکهای صیادی در بخش «نتیجهی استعلامها» ذخیره میشود. اگر باز هم به این گزارش نیاز پیدا کنید، میتوانید از این بخش به آن دسترسی داشته باشید. نکته بعدی اینکه گزارشهای استعلام 24 را میتوانید از طریق پیامرسانها برای اشخاص دیگر هم ارسال کنید. همچنین امکان پرینت گرفتن و ذخیرهی آن با فرمت PDF را نیز دارید.
در گزارش استعلام چک برگشتی چه اطلاعاتی درج میشود؟
طبق قوانین بانک مرکزی، تمامی بانکها باید چکهای جدید را بر پایهی سامانهی صیاد صادر کنند. چکهای صیادی یک شناسه صیاد 16 رقمی یکتا دارند. برای بررسی وضعیت یک چک مشخص از این شناسه صیادی استفاده میشود. اگر میخواهید وضعیت چک را بررسی کنید، میتوانید از سرویس «استعلام چک صیادی» کمک بگیرید.
ولی در مواقعی که قصد دارید با شخص دومی معامله کنید و میخواهید پیش از دریافت چک، سابقه مالی صادرکننده را بررسی کنید، استفاده از سرویس استعلام چک برگشتی گزینه کاربردیتری است. این گزارش اطلاعات مختلفی درباره سابقه چکهای برگشتی و وضعیت اعتباری فرد در اختیارتان قرار میدهد. از جمله این اطلاعات:
- سابقه ثبت شده چکهای برگشتی فرد
- تعداد چکهای برگشتی که هنوز رفع سوءاثر نشدهاند
- مجموع مبلغ تعهدات برگشتی قابل گزارش
- وضعیت اعتباری صادرکننده بر اساس رنگ نمایش داده شده در گزارش
- سطح ریسک مالی معامله با صادرکننده چک
- امکان بررسی وضعیت فرد پیش از تحویل کالا یا انعقاد قرارداد
اطلاعات مربوط به وضعیت چکهای صیادی از سامانه صیاد دریافت میشود. نتیجه این استعلام بر اساس دادههای ثبت شده در این سامانه ارائه شده و کاملاً بهروز است. درنتیجه فروشگاهها و کسبوکارها میتوانند پیش از پذیرش چک از مشتری، سابقه چکهای برگشتی متقاضیان خرید اقساطی یا چکی را بررسی کنند.
تفسیر وضعیت اعتباری در سرویس استعلام چک برگشتی
در گزارش استعلام چک برگشتی، وضعیت اعتباری صادرکننده چک با رنگهای مختلف نشان داده میشود. در این گزارش هر رنگ اطلاعات مشخصی از شرایط صادرکننده چک را نشان میدهد. با توجه به رنگ گزارش، میتوانید ارزیابی سریعتری از وضعیت مالی طرف مقابل داشته باشید. تفسیر هر رنگ در گزارش استعلام چکهای برگشتی به شرح زیر است:
- رنگ سفید: رنگ سفید یعنی فرد هیچگونه چک برگشتیای ندارد؛ یا اینکه برای رفع سوءاثر چکهای برگشتی قبلی اقدام کرده است.
- رنگ زرد: رنگ زرد یعنی فرد حداکثر یک فقره چک برگشتی دارد؛ یا اینکه مجموع تعهدات برگشتی او حداکثر 5 میلیون تومان است.
- رنگ نارنجی: رنگ نارنجی یعنی فرد بین 2 تا 4 فقره چک برگشتی دارد؛ یا اینکه میزان تعهدات برگشتی او حداکثر 20 میلیون تومان است.
- رنگ قهوهای: رنگ قهوهای یعنی فرد بین 5 تا 10 فقره چک برگشتی دارد؛ یا حداکثر 50 میلیون تومان تعهد برگشتی دارد.
- رنگ قرمز: رنگ قرمز یعنی فرد بیش از 10 فقره چک برگشتی دارد یا میزان تعهدات برگشتی او بیشتر از 50 میلیون تومان است.
رنگبندی گزارش استعلام چکهای برگشتی، وضعیت اعتباری صادرکننده چک را در یک نگاه مشخص میکند. قاعدتاً چک شخصی که رنگ استعلام گزارش قهوهای یا قرمز است، اعتبار چندانی ندارد؛ اما به کسی که رنگ استعلام چکهای برگشتیاش سفید است، راحتتر میتوانید اعتماد کنید.
البته برای سنجش اعتبار مالی افراد میتوانید از سرویسهایی مثل استعلام اعتبار معاملاتی یا استعلام اعتبارسنجی بانکی هم استفاده کنید.
آشنایی با روشهای استعلام چک برگشتی
در ابتدای این مطلب، روش دریافت گزارش چکهای برگشتی با استفاده از کد ملی را توضیح دادیم. با استفاده از این روش میتوانید سابقه چکهای برگشتی اشخاص را بدون نیاز به شناسه صیادی دریافت کنید. در این گزارش میتوانید به اطلاعات جامعی از وضعیت چکهای برگشتی صاحبحساب نیز دست پیدا کنید.
البته مشابه چنین گزارشی را میتوانید در همراه بانکها و اینترنت بانکها نیز دریافت کنید؛ ولی گزارش ارائه شده در خدمات اینترنتی بانکها گزارش جامعی در اختیار شما قرار نمیدهد. همچنین صرفاً وابسته به یک بانک است. با این حال تحت شرایط خاصی میتوانید از روشهای دیگر هم برای استعلام چکهای برگشتی استفاده کنید. در جدول زیر مزایا و محدودیتهای هر روش را آوردهایم.
| روش استعلام | اطلاعات موردنیاز | مزایا | محدودیتها | مناسب برای |
|---|---|---|---|---|
| استعلام از طریق استعلام 24 | کد ملی صادرکننده چک | دریافت گزارش در چند ثانیه، اطلاعات مستند بر اساس سامانه صیاد | احتمال قطع بودن اینترنت و عدم دسترسی به سرویس | افرادی که قبل از معامله میخواهند اعتبار مالی صادرکننده را بررسی کنند. |
| پیامک | شناسه صیادی چک | ساده و قابل استفاده بدون اینترنت | امکان دریافت استعلام برای یک چک | بررسی سریع وضعیت یک برگ چک |
| همراه بانک و اپلیکیشنهای بانکی | نیاز به شناسه صیادی چک | دسترسی آسان برای مشتریان همان بانک و انجام امور بانکی در یک محیط | امکانات در بانکهای مختلف یکسان نیست و معمولاً گزارش کاملی از سوابق اعتباری ارائه نمیشود | مشتریان بانکها و کاربران خدمات بانکداری الکترونیک |
| مراجعه حضوری به شعب بانکها | مدارک هویتی و اطلاعات چک | امکان دریافت راهنمایی حضوری و پیگیری پروندههای خاص | زمانبر، نیازمند مراجعه به شعبه و محدود به ساعات کاری بانک | پروندههای خاص یا مواردی که نیاز به بررسی حضوری دارند |
چه زمانی به سرویس استعلام چک برگشتی نیاز پیدا میکنید؟
پذیرش چکهای صیادی در ازای فروش کالا یا ارائه خدمات، بدون بررسی سابقه مالی صادرکننده، ریسک مالی معاملات را افزایش میدهد. با استعلام چکهای برگشتی میتوانید وضعیت اعتباری خریدار را پیش از پذیرش چک بررسی کنید و احتمال ضرر و زیانهای مالی و مشکلات حقوقی را تا حد ممکن کاهش دهید.
فرض کنید فروشنده لوازم خانگی هستید و محصولات را بهصورت چکی یا اقساطی میفروشید. ممکن است در طول روز با مشتریان زیادی روبهرو شوید که برای خرید خود از چک استفاده میکنند. در چنین مواقعی صرفاً از روی ظاهر یا رفتار مشتری نمیتوانید میزان خوشحسابی او را تشخیص دهید. در چنین مواقعی استعلام چکهای برگشتی به شما اجازه میدهد تا پیشاپیش سابقه مالی مشتری را بررسی کرده و اصطلاحاً وضعیت پرداختی او را ارزیابی کنید.
فروش خودرو یا ملک با چند فقره چک نیز شرایط مشابهی دارد. در چنین معاملاتی، مبلغ قرارداد معمولاً بالا است و برگشت خوردن چک خسارت قابل توجهی به گیرنده وارد میکند. به همین دلیل بررسی سابقه چکهای برگشتی و اعتبار معاملاتی خریداران در این معاملات اهمیت بیشتری دارد و راهی است برای ارزیابی ریسک معاملات.
همچنین کسبوکارها و شرکتها نیز میتوانند هنگام دریافت چک از مشتریان، سابقه چکهای برگشتی آنها را بررسی کنند. استفاده از سرویس استعلام چک برگشتی استعلام 24 به کاهش ریسک معاملات و تصمیمگیری بهتر درباره پذیرش چک کمک میکند.
برای دریافت راهنمایی درباره نحوه استعلام چکهای برگشتی، میتوانید از کارشناسان استعلام 24 کمک بگیرید.
نکات مهم هنگام دریافت استعلام چک برگشتی
در هنگام استفاده از سرویس استعلام چکهای برگشتی، لازم است به نکات زیر هم توجه کنید. این نکات به شما کمک میکند تا بهتر از این سرویس بهرهمند شوید
- برای دریافت گزارش، کد ملی فردی که قصد دریافت چک از او را دارید، در اختیار داشته باشید. بدون این اطلاعات امکان دریافت گزارش استعلام چکهای متقاضی وجود ندارد. بهتر است کد ملی را مستقیماً از خریدار دریافت کنید و از ثبت صحیح آن مطمئن شوید.
- اطلاعات نمایش داده شده در استعلام 24 بر پایه دادههای ثبت شده در سامانه صیاد بانک مرکزی است. درنتیجه گزارش آن کاملاً قابل استناد است. حتی صادرکنندگان چک نیز میتوانند با این سرویس وضعیت ثبت شده چکهای برگشتی خودشان را مشاهده کنند.
- نمایش رنگ سفید به این معناست که فرد در حال حاضر چک برگشتی مؤثری ندارد یا سوءاثر چکهای قبلی خود را انجام داده است. برای ارزیابی کاملتر اعتبار مالی افراد، میتوانید از سرویسهای «استعلام اعتبار معاملاتی» یا «اعتبارسنجی بانکی» نیز استفاده کنید.
- وضعیت اعتباری افراد ممکن است با گذشت زمان تغییر کند. ممکن است پس از یک استعلام، چک جدیدی برگشت بخورد یا فرد با رفع سوءاثر چکهای قبلی، وضعیت بهتری پیدا کند. اگر فاصله زیادی میان توافق اولیه و دریافت چک وجود دارد، بهتر است استعلام را دوباره انجام دهید.
اگر سوال دیگری دربارهی استعلام چکهای صیادی دارید، در کامنتها پاسخگوی شما هستیم.
سوالات متداول
آیا برای استعلام چک برگشتی بانک فقط کد ملی کافی است؟
بله. برای دریافت گزارش چکهای برگشتی در استعلام 24 فقط به کد ملی شخص صادرکننده چک نیاز دارید. پس از وارد کردن کد ملی و پرداخت هزینه سرویس، نتیجه استعلام در اختیار شما قرار میگیرد.
استعلام چک برگشتی چه اطلاعاتی را نمایش میدهد؟
این سرویس اطلاعاتی مانند وجود یا عدم وجود سابقه چک برگشتی، تعداد چکهای برگشتی رفع سوءاثر نشده، مبلغ تعهدات برگشتی و وضعیت اعتباری صادرکننده را بهصورت رنگبندی شده نمایش میدهد.
تفاوت استعلام چک برگشتی با استعلام چک صیادی چیست؟
استعلام چک برگشتی، سابقه اعتباری صادرکننده را بر اساس کد ملی بررسی میکند؛ اما استعلام چک صیادی با استفاده از شناسه 16 رقمی صیاد، وضعیت یک برگ چک مشخص را نمایش میدهد. طبق قانون بانک مرکزی پس از دریافت چکهای صیادی، باید با شناسه صیاد استعلام آن را گرفته و سپس تایید کنید. در غیر این صورت بانک چک شما را نقد نمیکند. ولی اگر قصد ارزیابی اعتبار مالی شخص را دارید، باید سرویس استعلام چک برگشتی را انتخاب کنید.
آیا نتیجه استعلام چک برگشتی بانک معتبر است؟
بله. اطلاعات این سرویس بر اساس دادههای سامانه صیاد بانک مرکزی دریافت میشود و به همین دلیل از اعتبار بالایی برخوردار است.
اگر نتیجه استعلام سفید باشد، یعنی شخص کاملاً خوشحساب است؟
رنگ سفید نشان میدهد که فرد در حاضر سابقه مؤثر چک برگشتی ندارد یا چکهای برگشتی خود را رفع سوءاثر کرده است. با این حال، برای ارزیابی کامل اعتبار مالی افراد بهتر است از سایر سرویسهای اعتبارسنجی نیز استفاده کنید.
چه زمانی باید استعلام چک برگشتی را دریافت کنیم؟
بهترین زمان، قبل از پذیرش چک، تحویل کالا، ارائه خدمات یا امضای قرارداد است. پیش از خرید یا انجام معامله، با بررسی دقیق سابقه اعتباری میتوانید ریسک مالی و حقوقی را تا حد زیادی کاهش دهید.
آیا اشخاص حقیقی و حقوقی میتوانند از سرویس استعلام چک صیادی استفاده کنند؟
بله. این سرویس برای تمام افرادی که قصد بررسی سابقه چکهای برگشتی را دارند، قابل استفاده است. فرقی هم نمیکند صاحب چک شخص حقیقی است یا حقوقی.