چکهای صیادی بنفش رنگ هستند و در بخش بالا، سمت چپ آنها یک شناسهی 16 رقمی یکتا دیده میشود. در بخش پایینی چک هم نوشته شده که: «کارسازی این چک منوط به ثبت صدور، دریافت و انتقال آن در سامانه صیاد است.» طبق قانون کسی که چک را صادر میکند، باید مشخصات دقیق چک را در سامانهی صیاد ثبت کند. دریافتکنندهی چک هم باید استعلام چک صیادی را از طریق همین سامانه انجام دهد.
اگر مشخصات ثبت شده در سامانهی صیاد با برگهی چک صادر شده یکسان باشد، دریافتکننده چک را تایید میکند. برای اخذ استعلام برای چکهای صیادی 4 راهکار اصلی وجود دارد. در جدول زیر مزیتها و محدودیتهای هر 4 روش را بررسی کردهایم.
| روش استعلام چک صیادی | مزیت اصلی | محدودیتها |
|---|---|---|
| استعلام 24 | دسترسی ساده، سرعت دریافت نتیجه، داشتن تاییدیه بانک مرکزی | نیاز به اینترنت |
| سامانه صیاد بانک مرکزی | استعلام مستقیم از سامانه رسمی | کند شدن در ساعات پرترافیک |
| استعلام پیامکی | عدم نیاز به اینترنت | کامرزد، محدودیت استعلام روزانه، کند بودن اعلام نتیجه |
| همراه بانک یا موبایل بانک | امکان استعلام از طریق خدمات داخلی بانکها | نیاز به فعال بودن موبایل بانک یا اینترنت بانک |
4 روش برای استعلام چک صیادی
طبق دستور بانک مرکزی از ابتدای سال 1400 تمامی بانکها باید صدور دسته چکهای جدید را فقط از طریق سامانهی صیاد (سامانهی یکپارچه صدور دسته چک) انجام دهند. هدف این کار یکپارچهسازی و استاندارسازی خدمات چک در تمامی بانکها است. به نحوی که چک بهعنوان یک اوراق بهادار باارزش هویت پیدا کند.
چکهای صیادی بنفش رنگ هستند. در این چکها یک شناسهی یکتای 16 رقمی هم دیده میشود. همچنین یک بارکد نیز در بخش بالایی این چکها درج شده است. وقتی کاربر چکی را صادر میکند، باید مشخصات دقیق چک شامل تاریخ سررسید، مبلغ و اطلاعات هویتی گیرندهی چک را داخل سامانهی صیاد ثبت کند.
وظیفهی دریافتکنندهی چک هم این است که استعلامات لازم را بگیرد و از ثبت اطلاعات صحیح چک در سامانهی صیاد اطمینان حاصل کند؛ سپس دریافت چک را تایید نماید.
همچنین اگر ذینفع (گیرندهی چک) بخواهد این چک را به فرد دیگری منتقل کند، برخلاف چکهای قدیمی حق پشتنویسی برگه چک را ندارد؛ بلکه باید این کار را از طریق سامانهی صیاد انجام دهد. دریافتکنندهی جدید چک هم مجدداً لازم است استعلام چکهای صیادی را بگیرد و اطلاعات مندرج در چک را با اطلاعات ثبتشده در سامانهی صیاد انطباق دهد.
با این مقدمه برویم سراغ معرفی 4 روش اصلی برای استعلام چکهای صیادی.
1. استعلام از طریق استعلام 24
برای استعلام سریع و آسان چکهای صیادی میتوانید از استعلام 24 کمک بگیرید. برای انجام این کار کافی است شناسهی 16 رقمی چکهای صیادی (درج شده در بخش بالایی چک در سمت چپ) و کد ملی خودتان را در کادرهای مشخص شده وارد کنید. سپس سایت استعلام 24 بهطور خودکار استعلامات لازم را گرفته و به شما نمایش میدهد. این استعلام شامل موارد زیر است:
- وضعیت رنگ چک (در ادامه این فاکتور را کامل توضیح میدهیم.)
- نام صاحب چک
- تاریخ و اطلاعات مندرج روی چک
- وضعیت تعداد چکهای برگشتی صاحب چک
اگر در استفاده از سامانهی استعلام 24 دچار مشکل شدید، میتوانید از تیم پشتیبانی سایت کمک بگیرید. استعلام 24 از ابزارهای مورد تایید بانک مرکزی برای اخذ استعلام چکهای صیادی و سایر خدمات بانکی است.
نکتهی مهم اینکه اگر در سامانهی استعلام 24 ثبتنام کرده باشید، تمامی شناسههای استعلام گرفته شدهی شما روی پروفایلتان ذخیره میشود. درنتیجه برای انتقال چک یا استعلامات بعدی میتوانید از همین شناسههای ذخیره شده استفاده کنید. این ویژگی کار شما را آسانتر میکند.
2. سامانهی صیاد بانک مرکزی
برای استعلام چکهای صیادی میتوانید مستقیماً به سایت سامانهی صیاد بانک مرکزی مراجعه کنید. در این سایت با ورود به بخش «استعلام وضعیت اعتباری چک صیادی»، باید شناسهی 16 رقمی چک را در کادر مربوطه وارد کنید. سپس جواب کپچای عددی سایت را داده و روی دکمهی «استعلام» بزنید.
ممکن است سایت سامانهی صیاد برخی از ساعتهای روز (خصوصاً در ساعتهای کاری) به دلیل شلوغی و ترافیک بالا کمی سخت باز شود؛ یا اینکه پاسخ استعلام با تاخیر نمایش داده شود.
3. استعلام سابقه چک صیادی با پیامک
یکی دیگر از راهکارهای آسان برای استعلام چکهای صیادی استفاده از پیامک است. برای این کار لازم است شناسهی یکتای چکهای صیادی را به شماره تلفن 4040701701 ارسال کنید. این شماره تلفن متعلق به سامانهی پیامکی استعلام بانک مرکزی است.
نکتهی مهم اینکه متن پیامک شما فقط باید شامل شناسهی چک صیادی باشد. درنتیجه از وارد کردن اطلاعات اضافه خودداری کنید.
به جای ارسال پیامک میتوانید از کد دستوری (*1*1*شناسه 16 رقمی چک صیادی# ) نیز برای استعلام سابقهی چکهای صیادی استفاده کنید.
معمولاً پاسخ استعلام پیامکی چکهای صیادی در کمتر از 15 دقیقه ارسال میشود. اگر در این مدت سامانهی صیاد پاسخی ارسال نکرده باشد، پیامی با عنوان «عدم امکان اخذ استعلام» برای شما ارسال خواهد شد. همچنین در جریان باشید که ارسال پیامک برای سامانهی پیامکی بانک مرکزی شامل کارمزد 350 تومانی میشود.
نکتهی دیگر اینکه استفاده از سامانهی پیامکی بانک مرکزی محدودیت روزانه دارد. طبق قوانین بانک مرکزی هر شماره تلفن روزانه میتواند 4 مرتبه از این سامانه استفاده کند.
4. استعلام چک صیادی با همراه بانک یا اینترنت بانک
تمامی بانکهای دولتی و خصوصی در اپلیکیشنهای موبایلی یا اینترنت بانکشان بخشی را برای ارائهی خدمات چکهای صیادی درنظر گرفتهاند. برای استعلام چکهای صیادی میتوانید از این بخش هم کمک بگیرید.
برای مثال اگر از موبایل بانک ملی استفاده میکنید، برای استعلام چک باید وارد بخش سامانه صیاد شده و سپس شناسهی صیادی چک را در کادر مربوطه وارد کنید. همچنین میتوانید بارکد چک صیادی را اسکن کنید تا شناسهی یکتای چک بهصورت خودکار وارد اپلیکیشن شود.
سپس روی گزینهی «استعلام شناسه» بزنید تا فرایند اخذ استعلام آغاز شود. معمولاً کمی طول میکشد تا پاسخ استعلام به نمایش درآید.
نحوهی استفاده از سایر اپلیکیشنهای موبایل بانک و اینترنت بانکها نیز تقریباً به همین شکل است. برای آشنایی بیشتر با این روش میتوانید نام بانکتان را از لیست بالا پیدا کرده و روی آن کلیک کنید.
منظور از تایید چک صیادی چیست؟
معمولاً چکهای قدیمی در وجه حامل صادر میشدند؛ اما چکهای صیادی را نمیتوان در وجه حامل صادر کرد. در بخش پایینی چکهای صیادی نوشته شده است که: «کارسازی این چک منوط به ثبت صدور، دریافت و انتقال آن در سامانه صیاد است.»
این یعنی در چکهای صیادی باید نام و مشخصات صادرکننده و گیرندهی چک به طور دقیق درج شود. همچنین صادرکنندهی چک باید این اطلاعات را در سامانهی صیاد هم ثبت کند.
پس از اینکه صادرکننده این اطلاعات را ثبت کرد، وظیفهی گیرنده است که وارد سامانهی صیاد شده و پس از اخذ استعلام، چک دریافت شده را تایید کند. در غیر این صورت چک صادر شده فاقد اعتبار است و نقد نمیشود.
در ضمن اگر دریافتکنندهی چک بخواهد آن را به شخص ثالثی انتقال دهد، مجدد باید اطلاعات گیرندهی جدید را در سامانهی صیاد ثبت نماید. همچنین گیرندهی جدید هم موظف است استعلام چک صیادی را گرفته و سپس این انتقال را تایید کن.
برای تایید چکهای صیادی باید از روشهای بالا کمک بگیرید. پس از اینکه استعلام چک را دریافت کردید، باید اطلاعات سامانهی صیاد را با مشخصاتی که روی چک درج شده است انطباق دهید. اگر همه چیز مورد تاییدتان بود، چک را تایید کنید.
نتیجهی استعلام چک صیادی چیست؟ (آشنایی با رنگهای چک صیادی)
زمانی که استعلام یک چک صیادی را دریافت میکنید، پاسخ این استعلام با رنگهای متفاوتی برای شما نمایش داده میشود. هرکدام از این رنگها معنای مشخصی دارند.
- رنگ سفید: اگر پاسخ استعلام با رنگ سفید نمایش داده شود، یعنی شخص صادرکنندهی چک فاقد هرگونه چک برگشتی است. یا اگر سوءسابقهای داشته، آن را رفع کرده است.
- رنگ زرد: رنگ زرد مشخص میکند که فرد صادرکننده دارای 1 فقره چک برگشتی است؛ یا اینکه حداکثر مبلغ 5 میلیون تومان تعهد برگشتی دارد.
- رنگ نارنجی: نارنجی یعنی فرد صادرکننده دارای 2 تا 4 فقره چک برگشتی است؛ یا اینکه حداکثر مبلغ 20 میلیون تومان تعهد برگشتی دارد.
- رنگ قهوهای: قهوهای یعنی فرد صادرکننده دارای 5 تا 10 فقره چک برگشتی است؛ یا اینکه حداکثر مبلغ 50 میلیون تومان تعهد برگشتی دارد.
- رنگ قرمز: قرمز یعنی فرد صادرکننده دارای بیش از 10 فقره چک برگشتی است؛ یا بیش از 50 میلیون تومان تعهد برگشتی دارد.
آموزش ثبت چک صیادی
اگر چکهای صیادی را ثبت نکنید، این چکها فاقد اعتبار بوده و نقد نمیشوند. به همین دلیل لازم است با نحوهی ثبت چکهای صیادی نیز آشنا باشید.
برای ثبت چکهای صیادی میتوانید از اپلیکیشن موبایل بانک یا اینترنت بانکتان استفاده کنید. تمامی اپلیکیشنهای بانکی بخشی را به ارائهی خدمات چکهای صیادی اختصاص دادهاند. پس از اینکه چک جدیدی را صادر کردید، باید وارد بخش خدمات چک شده، سپس اطلاعات چک شامل مبلغ، کد صیاد چک، تاریخ سررسید چک، شرح چک و اطلاعات گیرندهی چک (شامل نام، نام خانوادگی و کد ملی) را وارد کنید. سپس گزینهی تایید را بزنید.
در هنگام نوشتن چکهای صیادی و ثبت آنها به نکات زیر هم توجه کنید:
- اطلاعات مندرج روی چک را با خودکار بنویسید. به هیچ عنوان از رواننویس یا مداد استفاده نکنید.
- مبلغ چکهای صیادی باید بهصورت ریالی درج شوند. لازم است این مبلغ را به عدد و به حروف بنویسید. در ضمن عدد صفر را بهصورت مشخص و دقیق بنویسید و از خط یا نقطه استفاده نکنید. همچنین در زمان ثبت چک نیز مبلغ باید بهصورت ریالی درج شده باشد.
- چکهای صیادی باید فاقد خط خوردگی باشند.
- به جز اطلاعات خواسته شده، نباید اطلاعات دیگری روی چکهای صیادی درج شود. در غیر این صورت چک فاقد اعتبار است.
- اطلاعاتی که روی چک مینویسید، نباید با اطلاعاتی که در سامانهی صیاد ثبت میشود مغایرتی داشته باشد.
دقت در نوشتن و ثبت چکهای صیادی باعث میشود تا در زمان استعلام هم مشکلی برایتان پیش نیاید.
سخن آخر؛ استعلام چک صیادی
برای استعلام آسان و سریع چکهای صیادی میتوانید از خدمات استعلام 24 استفاده کنید. اگر در استفاده از این خدمات با مشکلی روبرو شدید، میتوانید از تیم پشتیبانی سایت کمک بگیرید. همچنین در بخش کامنتها پاسخگوی سوالات شما هستیم.
سوالات متداول
آیا استعلام چک صیادی هزینه دارد؟
استعلام چکهای صیادی از طریق پیامک شامل هزینهی 350 تومانی میشود. در سایر پلتفرمها نیز اگر ارائهی این خدمت هزینهای داشته باشد، قبل از استعلام نمایش داده میشود.
آیا استعلام چک صیادی با کد ملی امکانپذیر است؟
خیر. برای استعلام چکهای صیادی باید از شناسه 16 رقمی برگهی چک استفاده کنید.
آیا جزئیات استعلام چک صیادی در استعلام 24 بهروز است؟
بله. این اطلاعات مستقیماً از سامانهی صیاد بانک مرکزی دریافت شده و کاملاً بهروز است.
آیا امکان استعلام چک صیادی حقوقی هم وجود دارد؟
بله. در سایت استعلام 24 میتوانید استعلام چکهای حقوقی را نیز دریافت کنید. استعلام این چکها نیز به همان شیوهی چکهای حقیقی انجام میگیرد.
چطور بدون دسترسی به شناسه صیادی نتیجه استعلام را مشاهده کنم؟
متاسفانه بدون دسترسی به شناسه صیادی، امکان اخذ استعلام را نخواهید داشت. مگر اینکه قبلاً شناسهی صیادی چک را در استعلام 24 وارد کرده باشید. در این صورت شناسهی چک شما در سایت ذخیره شده است. درنتیجه برای اخذ استعلام جدید میتوانید از همان اطلاعات استفاده کنید.
چرا وضعیت چک صیادی تغییر رنگ میدهد؟
اگر صاحب چک چک برگشتی داشته باشد، سامانهی صیاد رنگ استعلام چک او را تغییر میدهد.
اگر وضعیت چک صیادی من «وصول نشده» باشد، باید چه کاری انجام دهم؟
در این صورت باید با گیرندهی چک تماس بگیرید. از او بخواهید وارد سامانهی صیاد شده و پس از اخذ استعلام چک را تایید کند.
اگر اطلاعات چک در استعلام انجام شده اشتباه باشد، چه کاری انجام دهم؟
اگر اطلاعات چک نادرست بود، باید به بانک مراجعه کرده و درخواست اصلاح اطلاعات یا پیگیری وضعیت چک را ارائه دهید.