وقتی برای دریافت تسهیلاتی مثل وام خرید کالا اقدام میکنید، بانکها مبلغ تسهیلات را در قالب یک کارت اعتباری در اختیار شما قرار میدهند. هر کارت اعتباری یک شناسهی منحصربهفرد دارد که با نام شناسه یا کد مکنا شناخته میشود. شناسه مکنا 13 رقمی است و روی تمامی کارتهای اعتباری درج میشود. سقف دریافت وامهای اعتباری در سیستم بانکی کشور فعلاً (در سال 1405) مبلغ 300 میلیون تومان است. شما بهعنوان مشتری ممکن است 2، 3 یا حتی چندین کارت اعتباری داشته باشید؛ اما مطمئن هم نباشید که این کارتها چقدر شارژ دارند؟ و یا تاریخ انقضای اعتبار آنها چه زمانی است؟ اینجاست که سرویس استعلام مکنا به کارتان میآید.
این سرویس لیست کارتهای اعتباری که به نام یک کد ملی مشخص ثبت شده باشد را نشان میدهد. هرکدام از این کارتها یک شناسه مکنای مجزا دارند. با دریافت گزارش استعلام مکنا میتوانید لیست این کارتها، میزان اعتبار مصرفشدهی آنها و وضعیت بازپرداخت اقساط آنها را مشاهده کنید.
شناسه مکنا چیست و چه کاربردی دارد؟
مکنا مخفف عبارت «مرکز کنترل و نظارت اعتبارات» است. این سازمان زیر نظر بانک مرکزی فعالیت میکند و وظیفهاش نظارت بر اعتبارسنجی متقاضیان کارتها و تسهیلات اعتباری است. موسسههای اعتباری، بانکها و سازمانها اگر بخواهند به مشتریان خود کارت اعتباری ارائه کنند، باید اطلاعات دریافتکنندهی کارت، مبلغ اعتبار و شرایط بازپرداخت اعتبار را در سامانهی مکنا ثبت کنند.
پس از ثبت این اطلاعات، سامانهی مکنا یک شناسهی منحصربهفرد برای هر درخواست صادر میکند. این شناسه یک کد 13 رقمی یکتا است که باید روی کارتهای اعتباری صادرشده درج شود.
نکته مهم اینکه کد مکنا به کارتهای اعتباری اختصاص داده میشود؛ نه متقاضی. یعنی اگر شما دو سه کارت اعتباری داشته باشید، هرکدام از این کارتها شناسه مکنای اختصاصی خودشان را دارند.
با استفاده از شناسه مکنای هر کارت میتوانید جزئیاتی مثل تاریخ صدور و انقضای کارتهای اعتباری و مبلغ اعتبار آن را رویت کنید. در مواقعی که شناسه مکنای کارتهای اعتباری خودتان را ندارید، میتوانید با سرویس استعلام شناسه مکنای استعلام 24، لیست کامل کارتهای اعتباری دریافتی خودتان را با شرایط بازپرداخت و... آنها مشاهده کنید.
چطور استعلام مکنا را دریافت کنیم؟
برای دریافت استعلام شناسه مکنا در سایت استعلام 24 نیاز نیست کار خاصی انجام دهید. تمامی مراحل این استعلام بهصورت غیرحضوری و در کمتری زمان ممکن قابل طی کردن است. کافی است دستورالعمل زیر را دنبال کنید.
- در سایت استعلام 24 وارد صفحهی استعلام مکنا شده، سپس در کادر مشخصشده کد ملی خودتان را وارد کنید. برای دریافت استعلام کد مکنا فقط به کد ملی 10 رقمی نیاز دارید. پس از ورود اطلاعات، گزینهی «ادامه» را بزنید.
- در صفحهی بعدی عبارت «مکنا دریافت شد» را مشاهده میکنید. این پیشنمایش گزارش استعلام مکنا است.
- برای دریافت فایل اصلی گزارش باید کارمزد این سرویس را پرداخت کنید. این کارمزد فعلاً 15 هزار تومان است. کارمزد استعلام را میتوانید با نهایی کردن پرداخت دریافت کنید.
گزارش این استعلام را میتوانید از طریق پیامرسانها برای دیگران نیز ارسال کنید. همچنین میتوانید گزارش را بهصورت PDF ذخیره کرده یا پرینت بگیرید.
در گزارش استعلام شناسه مکنا چه چیزی درج شده است؟
در حال حاضر سقف بانک مرکزی برای اعطای کارتهای اعتباری 300 میلیون تومان است. موسسهها و بانکهایی که به مشتریان کارت اعتباری میدهند، نمیتوانند از این سقف عبور کنند. همچنین این سقف برای مشتریان هم وجود دارد. به این معنا که هر شخص در آن واحد نمیتواند بیش از 300 میلیون تومان کارت اعتباری داشته باشد.
در حقیقت تا زمانی که مجموع اعتبار کارتهای اعتباری شما از مبلغ 300 میلیون تومان عبور نکرده باشد، میتواند مجدداً برای دریافت وامهای اعتباری درخواست دهد. مثلاً فرض کنید قبلاً کارت اعتباری بانک مهر ایران را دریافت کردهاید و مبلغ آن هم 100 میلیون تومان بوده است. در این صورت میتوانید از بانکهای دیگر هم تا 200 میلیون تومان کارت اعتباری یا همان وام خرید کالا و خدمات دریافت کنید.
ولی مشکل کارتهای اعتباری ولی اینجاست که به حساب بانکی متقاضی متصل نیستند. درنتیجه موجودی آنها، تاریخ انقضای اعتبارشان یا تاریخ اقساطشان مشخص نیست و برای صاحب کارت هم اطلاعات آنها پیامک نمیشود.
بانک مرکزی برای اینکه مشکل موسسههای مالی و متقاضیان این کارتها را رفع کند، سامانهی مکنا را راهاندازی کرده است. وقتی متقاضی برای دریافت کارت اعتباری تقاضا میدهد، موسسههای مالی باید اطلاعات متقاضی و کارت اعتباری صادر شده را در سامانهی مکنا ثبت کنند. در ادامه مشتری یا موسسههای مالی با استفاده از کد ملی میتوانند گزارش شناسههای مکنایی که به نام متقاضی هست را مشاهده کنند. همچنین در این گزارش اطلاعاتی جزئیتر کارتهای اعتباری نیز ذکر میشود. این اطلاعات شامل نکات زیر است:
1) مشخصات هویتی
در اولین بخش، اطلاعاتی مانند نام، نام خانوادگی و کد ملی شخصی که استعلام مکنا را دریافت کرده است نمایش داده میشود.
2) مانده اعتبار کارتها
در این بخش میتوانید کارتهای خرید اعتباری و کارتهای اعتباری بانکی را ببینید. اینکه بدانید چه مقداری اعتبار دریافت کردهاید، برای سریهای بعدی که بخواهید کارت اعتباری دریافت کنید لازم است.
3) سوابق و جزئیات کارتهای اعتباری
در گزارش مکنا برای هر کارت اعتباری یک بخش مجزا در نظر گرفته شده است. در این بخش میتوانید سوابق و جزئیات هر کارت اعتباری را مشاهده کنید. این جزئیات شامل موارد زیر است:
- کد مکنا
- تاریخ صدور
- تاریخ آخرین بروزرسانی
- نوع کارت
- شماره کارت
- کد بانک و نام بانک
- وضعیت کارت (فعال، باطل، در انتظار المثنی و…)
- پیامها و توضیحات مرتبط با کارت
این اطلاعات هنگام مراجعه به بانک یا دریافت خدمات اعتباری اهمیت زیادی دارد.
4) پیغامها و هشدارهای سیستمی
اگر کارت اعتباری شخص باطل شده یا در حالت تعلیق باشد، در گزارش استعلام مکنا توضیح کاملی دربارهی دلایل آن آمده است. حتی پیامهایی درباره درخواست المثنی، محدودیتهای بانکی یا وضعیت قانونی نیز در گزارش نمایش داده میشود.
آشنایی با ساختار کد مکنا
شناسه مکنا یک عبارت 13 رقمی است. این شناسه روی تمامی کارتهای اعتباری درج میشود و یکتا است. به این معنا که هر کارت اعتباری شناسه مکنای خودش را دارد.
دو کاراکتر و عدد ابتدایی کد مکنا معمولاً 11 است و ساختار و نسخهی مکنا را نشان میدهد. پس از آن نوبت به شناسهی یکتای 10 رقمی هر کارت میرسد. این شناسه بهصورت تصادفی تولید میشود و شناسه اصلی کارتهای اعتباری است.
بخش پایانی مکنا هم Check Digit نامیده میشود که با الگوریتم Verhoeff تولید شده است. این عدد اعتبار ساختار کد مکنا را بررسی میکند. با این هدف که از خطاهای انسانی جلوگیری شود.
چه کسانی میتوانند کد مکنا دریافت کنند؟
کسانی که میخواهند کارت اعتباری یا تسهیلات کارت خرید کالا دریافت کنند، نیاز به کد مکنا دارند. سامانهی مکنا شبیه سیستم اعتبارسنجی بانک مرکزی عمل میکند. قبل از اینکه متقاضی کارت اعتباری جدیدی دریافت کند، وضعیت اعتبارسنجی او مورد ارزیابی قرار میگیرد. اگر شخص مورد تایید دریافت کارت اعتباری بود، این کارت برایش صادر میشود.
مهمترین شرایطی که شخص باید داشته باشد تا کد مکنا برایش صادر شود، عبارتند از:
- نداشتن کارت اعتباری مسدود شده یا تعیین تکلیف نشده در شبکه بانکی
- عدم وجود سابقه بدحسابی در بازپرداخت تعهدات مالی
- صحیح بودن اطلاعات هویتی و تطابق آن با اطلاعات ثبت شده در سازمان ثبت احوال
- قرار نداشتن نام متقاضی در فهرست افراد دارای محدودیت یا لیستهای نظارتی بانکی (این بخش در سرویس استعلام لیست سیاه بانکی قابل پیگیری است.)
- نداشتن چک برگشتی رفع سوءاثر نشده. (برای مشاهدهی وضعیت چکهای برگشتی از سرویس استعلام چکهای صیادی استفاده کنید.)
- نداشتن بدهی معوق در بانکها و موسسات مالی
- برخورداری از ظرفیت اعتباری کافی برای دریافت کارت اعتباری جدید (تا سقف 300 میلیون تومان)
- نداشتن محدودیتهای اعتباری موثر بر فرآیند صدور کارت اعتباری
- تایید نهایی وضعیت اعتباری توسط سامانه مکنا و بانک یا موسسه صادرکننده کارت
اگر برای دریافت گزارش استعلام کد مکنا با مشکلی روبرو شدید، میتوانید از کارشناسان استعلام 24 کمک بگیرید.
فرآیند دریافت کارت اعتباری (کد مکنا) چگونه است؟
اگر بخواهید برای دریافت کارتهای اعتباری اقدام کنید، باید طبق مراحل زیر پیش بروید:
1. ثبت درخواست کارت اعتباری
در قدم اول باید با مراجعه به بانک یا موسسههای اعتباری، درخواست صدور کارت اعتباری را ثبت کنید. در این مرحله ممکن است از شما مدارک هویتی را نیز درخواست کنند. همچنین لازم است فرمهای دریافت کارت اعتباری را تکمیل کنید.
2. ارسال اطلاعات متقاضی برای سامانه مکنا
پس از ثبت نام اولیه، موسسههای اعتباری یا بانکها اطلاعات شما را برای سامانهی مکنا ارسال میکنند. این کار با هدف استعلام وضعیت اعتبارسنجی متقاضیان انجام میشود.
3. انجام استعلامهای اعتبارسنجی
سامانهی مکنا پس از اینکه اطلاعات متقاضی را دریافت کرد، استعلامهای لازم را به عمل میآورد. این استعلامها شامل موارد زیر است:
- دریافت استعلام هویت و صحت اطلاعات فردی از سازمان ثبت احوال
- بررسی سوابق قضایی متقاضی
- استعلام چکهای برگشتی
- بررسی رتبه اعتباری متقاضی
- ارزیابی وضعیت تسهیلات ارزی و تعهدات مالی
- بررسی سوابق مالیاتی متقاضی
پس از اینکه این استعلامها انجام شد، نتیجه به بانک یا موسسههای مالی اطلاع داده میشود.
4. صدور شناسه مکنا و کارت اعتباری برای متقاضی
اگر متقاضی شرایط لازم برای دریافت کارت اعتباری را داشت، شناسهی مکنا برای متقاضی و کارت اعتباریاش صادر میشود. شناسه مکنا روی کارت اعتباری درج خواهد شد. این کد 13 رقمی نشان میدهد که متقاضی فرآیند اعتبارسنجی را پشت سر گذاشته است.
سخن آخر
اگر بخواهید از بانکها یا موسسههای مالی کارت اعتباری یا کارت خرید کالا دریافت کنید، نیاز به دریافت شناسه مکنا دارید. مراحل دریافت شناسه مکنا توسط بانکها و موسسات طی میشود. اگر متقاضی وضعیت اعتباری خوبی در شبکهی بانکی داشته باشد، با درخواست صدور کارت اعتباریاش موافقت میشود. پس از آن میتواند کارت اعتباری خود را دریافت کند. روی این کارت اعتباری شناسه مکنا نیز درج میشود.
با استعلام شناسه مکنا میتوانید لیست کارتهای اعتباریای که دریافت کردهاید را مشاهده کنید. همچنین جزئیاتی مثل تاریخ صدور و انقضای کارتهای اعتباری، میزان اعتبار باقیمانده در کارت، مسدود شدن یا نشدن آن، وضعیت بازپرداخت بدهی کارتهای اعتباری و... نیز در این گزارش مشخص است.
اگر در دریافت گزارش استعلام شناسه مکنا با مشکلی روبرو شدید، میتوانید از کارشناسان استعلام 24 کمک بگیرید.
سوالات متداول
آیا استفاده از سرویس استعلام کد مکنا نیاز به مراجعه حضوری دارد؟
خیر. برای دریافت استعلام شناسه مکنا نیازی نیست به بانکها یا مراکز دیگری مراجعه کنید. این استعلام را میتوانید بهصورت آنلاین و لحظهای از طریق استعلام 24 دریافت نمایید.
آیا در گزارش استعلام مکنا وضعیت کارتهای اعتباری باطل شده هم نمایش داده میشود؟
بله. در این گزارش میتوانید سوابق کارتهای اعتباری دریافت شده را به طور کامل ببینید.
آیا این سرویس برای سازمانها کاربرد دارد؟
بله، بسیاری از سازمانها و بانکها برای بررسی اعتباری افراد از نتایج مکنا استفاده میکنند.
آیا مانده اعتبار کارتها نیز در گزارش استعلام مکنا مشخص است؟
بله. با دریافت گزارش استعلام شناسه مکنا میتوانید میزان اعتبار کارتهای اعتباری و بانکی را مشاهده کنید.